Ration on Mobile : रेशन दुकानातून धान्य आणायचं म्हटलं की डोळ्यांसमोर काय उभं राहतं? तीच ती लांबलचक रांग, गर्दी आणि ते वर्षानुवर्षे जपून ठेवलेलं, दुमडून फाटलेलं कागदी रेशन कार्ड! कार्ड चुकून घरी विसरलं किंवा पावसात भिजून खराब झालं, तर त्या महिन्याचं रेशन मिळणं कठीण. पण, जर तुम्हाला कोणी सांगितलं की आता या जुन्या कागदी रेशन कार्डची अजिबात गरज उरलेली नाही? जर तुमचं हक्काचं रेशन तुम्हाला फक्त तुमच्या खिशातल्या स्मार्ट फोनच्या एका क्लिकवर मिळणार असेल तर?
कशी काम करते ही भन्नाट पद्धत?
ही नवीन व्यवस्था जितकी आधुनिक आहे, तितकीच सोपी आणि सुरक्षित सुद्धा आहे. आता गावातील नागरिक जेव्हा रेशन दुकानात जातात, तेव्हा त्यांना फक्त आपला सिस्टीममध्ये नोंदणी केलेला मोबाईल नंबर सांगावा लागतो. यानंतर लगेचच त्यांच्या मोबाईलवर एक ‘OTP’ (वन टाईम पासवर्ड) येतो. तो OTP रेशन दुकानदाराला सांगितला की सिस्टीममध्ये तुमची ओळख पटते! क्षणात नोंद होते आणि अत्यंत पारदर्शक पद्धतीने तुमच्या वाट्याचं धान्य तुम्हाला मिळून जातं.
नाशिक जिल्ह्यातील एका छोट्याशा पण ‘स्मार्ट’ गावाने हे स्वप्न सत्यात उतरवलं आहे. नाशिक जिल्ह्यातील ‘सोनवाडी’ या गावाने संपूर्ण राज्यासमोर डिजिटल क्रांतीचे एक उत्तम उदाहरण ठेवले आहे. सोनवाडी हे आता फक्त एक सामान्य गाव राहिलेलं नाही, तर ते पहिले ‘ऑनलाइन रेशन कार्ड गाव’ (First Online Ration Card Village) ठरले आहे. या गावात आता महिन्याचं धान्य घेण्यासाठी गावकऱ्यांना ते जुनं कागदी रेशन कार्ड सोबत बाळगण्याची अजिबात गरज उरलेली नाही.
येथे वाचा – कर्जमाफी जाहीर! २ लाखांची कर्जमाफी आणि नियमित कर्जदारांना ५० हजार
या बदलाचा नेमका फायदा काय?
१. कागदपत्रांपासून सुटका: रेशन कार्ड हरवण्याची, फाटण्याची किंवा पावसाळ्यात खराब होण्याची भीती आता पूर्णपणे संपली आहे. मोबाईल खिशात असला की तुमचं रेशन कार्ड तुमच्या सोबतच आहे.
२. १००% पारदर्शकता: बऱ्याचदा रेशन वाटपात होणाऱ्या काळ्या बाजाराबद्दल आणि घोळांबद्दल आपण ऐकतो. पण आता OTP मुळे योग्य व्यक्तीलाच आणि योग्य प्रमाणातच धान्य मिळण्याची खात्री झाली आहे. कोणीही दुसऱ्याच्या नावाचं रेशन परस्पर घेऊ शकत नाही.
३. वेळेची बचत: नोंदणी आणि नोंदी ठेवण्याचा वेळ वाचल्यामुळे दुकानदाराचे आणि ग्राहकाचे दोघांचेही काम जलद गतीने होते.
येथे वाचा – गुड न्यूज! कापूस दरात पुन्हा तेजी येणार? सरकारने घेतला ‘हा’ मोठा निर्णय!
एक प्रेरणादायी पाऊल!
सोनवाडी गावाने तंत्रज्ञानाचा जो प्रभावी वापर केला आहे, तो खरंच कौतुकास्पद आहे. ग्रामीण भाग आता तंत्रज्ञानात मागे नाही, तर तो वेगाने स्मार्ट बनत आहे, हेच यातून ठळकपणे दिसून येतं. खऱ्या अर्थाने हा ‘डिजिटल इंडिया’चा विजय आहे.
सोनवाडी गावाचा हा यशस्वी प्रयोग पाहता, लवकरच महाराष्ट्रातील इतर गावे आणि शहरांमध्येही कागदी कार्ड बंद होऊन हीच OTP ची सोपी पद्धत सुरू होईल, अशी आपण नक्कीच आशा करूया!
